Km km włochy km całkowita
- 1 – Przymorze (Primorska)
- 2 – Kraina (Kranjska), w tym:
- 2a – Górna Kraina (Gorenjska)
- 2b – Wewnętrzna Kraina (Notranjska)
- 2c – Dolna Kraina (Dolenjska)
- 3 – Karyntia (Koroška)
- 4 – Styria (Štajerska)
- 5 – Prekmurje (Prekmurje).
Warto dodać, że:
- Uniwersytet Lublański (Univerza v Ljubljani) 1919
- Uniwersytet Mariborski (Univerza v Mariboru) 1975
- Uniwersytet Przymorski (Univerza na Primorskem) 2003
- Uniwersytet Nowogorycki (Univerza v Novi Gorici) 2006
Na terenie Słowenii, w Portorožu, znajduje się również siedziba założonego w 2008 roku międzynarodowego Uniwersytetu Euro-Śródziemnomorskiego (EMUNI).
Ustrój polityczny
Konstytucja Słowenii z 1991 roku ustanowiła parlamentarny system rządów. W skład dwuizbowego parlamentu wchodzi: Zgromadzenie Państwowe – Državni Zbor, 90 deputowanych wybieranych na czteroletnią kadencję (88 w głosowaniu bezpośrednim, 2 delegowanych – jeden przez mniejszość węgierską, drugi przez włoską) oraz Rada Państwowa – Državni Svet (40 członków), która jest organem doradczym. Członkowie Rady wybierani są na pięć lat w wyborach pośrednich, reprezentują regiony oraz grupy interesów.
Inicjatywę konstytucyjną ma 20 posłów, rząd lub 30 tys. wyborców. Inicjatywę ustawodawczą zaś rząd, każdy z deputowanych do izby niższej oraz 5 tys. obywateli.
Historia
Słowiańscy przodkowie dzisiejszych Słoweńców przybyli na ziemie obecnie należące do Słowenii w VI wieku naszej ery. W VII wieku na dzisiejszym terytorium Austrii uformowało się słowiańskie Księstwo Karantanii. W połowie VIII wieku Karantanie przyjęli chrześcijaństwo. W 822 roku Karantania utraciła niepodległość – została włączona do imperium Franków.
Uniwersytety
Lista słoweńskich uniwersytetów wraz z datami ich powstania:
Narodowość
- słoweński – 87,8%
- serbsko-chorwacki – 7,8%
- węgierski – 0,4%
- albański – 0,4%
inny – 1,0%
nieznany – 2,7%
Geografia
Powierzchnia:
- Większość Karyntii i Styrii znajduje się na terytorium Austrii.
- Część Przymorza znajduje się na terytorium Włoch.
- Do Przymorza zaliczana jest między innymi słoweńska Istria (slovenska Istra).
- Do Dolnej Krainy zaliczana jest między innymi Bela Krajina.
Słowenia podzielona jest na 210 gmin.
- całkowita: 46,6 km
Największe miasta:
Słowenia leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego z czterema porami roku, niemniej jednak ukształtowanie terenu sprawia, że można w Słowenii wyróżnić trzy odrębne strefy klimatyczne. Na północnym zachodzie dominuje klimat alpejski z silnymi wpływami znad Atlantyku i obfitymi opadami. Wybrzeże i duża część Primorskiej, aż do doliny Soczy posiada klimat śródziemnomorski z ciepłą słoneczną pogodą przez większą część roku i z łagodnymi zimami. Część wschodnia Słowenii ma klimat kontynentalny z gorącymi latami i mroźnymi zimami. Średnie temperatury: w styczniu 0 °C, w czerwcu 21 °C.
- ląd: 20 151 km²
- woda: 122 km²
- całkowita: 20 273 km²
Długość granic lądowych:
- Lublana: 278 tys.
- Maribor: 147 tys.
- Novo Mesto: 41 tys.
- Celje: 42 tys.
- Kranj: 37 tys.
Słowenia to w większości kraj wyżynny i górski: 90% powierzchni kraju leży ponad 300 m n.p.m. Najwyższy szczyt to położony w Alpach Julijskich Triglav (2864 m); znajduje się on na terenie parku narodowego o tej samej nazwie. Prawie połowę kraju zajmują lasy, sprawiając, że Słowenia to jedno z najbardziej zielonych państw na świecie. Ziemie uprawne stanowią 43% ogółu powierzchni.
W XX w. udziałem kultury słoweńskiej były korzystne warunki rozwoju, z przerwą w latach drugiej wojny światowej. W przedwojennym Królestwie Jugosławii rozwój kultury słoweńskiej był częściowo ograniczany przez tendencje unitarystyczne, natomiast w skład powojennej socjalistycznej Jugosławii Słowenia wstąpiła jako organizm wprawdzie zależny politycznie, ale całkowicie samodzielny pod względem kulturalnym.
Od uzyskania niepodległości w 1991 r. władze Republiki Słowenii aktywnie wspierają rozwój kultury, wychodząc z założenia, że dokonania kulturalne mogą być istotnym atutem niewielkiego państwa i narodu.
Gospodarka
Słowenia ma najwyższy wskaźnik PKB na osobę spośród dziesięciu krajów, które wstąpiły do Unii Europejskiej w maju 2004 (18 400 $ w 2005 r.). Poziom inflacji (3,5%, 2004) zmalał do 2,5% w roku 2005 i jest zbliżony do średniego poziomu inflacji w krajach UE.
Na terenie Słowenii, zwłaszcza w położonej w jej południowo-zachodniej części, Krasie, licznie występują zjawiska krasowe: podziemne rzeki, jaskinie (około 7000), z których najsłynniejsza jest znajdująca się w miejscowości Postojna Postojnska jama. Mniej znane są Jaskinie Szkocjańskie. Inna jaskinia, Vilenica, co roku gości uczestników środkowoeuropejskiego festiwalu literackiego.
Od roku 2000 postępuje prywatyzacja w takich dziedzinach jak bankowość, telekomunikacja oraz sektor użyteczności publicznej. Stopniowo znoszone są ograniczenia dla inwestorów zagranicznych. Słowenia uznawana jest za najszybciej rozwijający się kraj spośród dziesiątki nowych państw UE i jeden z najszybciej rozwijających się w ramach całej organizacji.
- Rzymskokatolicy - 57,8%
- prawosławni - 2,3%
- protestanci - 0,9%
- muzułmanie - 2,4%
- wyznawcy pozostałych religii - 0,2%
- ateiści i bezwyznaniowcy - 36,4%
Język urzędowy
Językiem urzędowym na obszarze całego kraju jest język słoweński; w położonych na Istrii gminach Koper (wł. Capodistria), Izola (wł. Isola d'Istria) i Piran (wł. Pirano) dodatkowo język włoski; a w prekmurskich gminach Hodoš (węg. Hodos) Lendava (węg. Lendva) i Dobrovnik (węg. Dobrónak) dodatkowo język węgierski.
Po upadku Austro-Węgier w 1918 Słoweńcy wraz z innymi narodami południowosłowiańskimi uformowali Królestwo SHS, przemianowane na Królestwo Jugosławii w 1929. Podczas II wojny światowej ziemie słoweńskie zostały podzielone między Niemcy, Włochy i Węgry. Po wojnie, gdy odtworzono Jugosławię, Słowenia ponownie stała się jej częścią. Odłączyła się od niej 25 czerwca 1991 wraz z Chorwacją. Od 1991 Słowenia jest w sporze z Chorwacją dotyczącym dokładnego przebiegu granicy. Słowenia dołączyła 29 marca 2004 do NATO, natomiast 1 maja tego samego roku stała się częścią UE.
Krainy historyczne
Słowenię tradycyjnie dzieli się na następujące regiony:
Mimo braku samodzielnej państwowości, w Słowenii od XVI w. rozwijała się literatura w języku słoweńskim. Intensywniejszy rozwój kultury słoweńskiej datuje się od pierwszej połowy XIX w., kiedy to, podobnie jak w przypadku niektórych innych narodów europejskich, nastąpiło przebudzenie narodowe i kulturalne.
Prezydent, który jest jednocześnie naczelnym wodzem sił zbrojnych, wybierany jest na okres 5 lat w wyborach powszechnych. Władzę wykonawczą (oprócz prezydenta) sprawuje premier i 19 ministrów. Natomiast władza sądownicza należy do dożywotnio mianowanych sędziów.
Czynne prawo wyborcze mają osoby, które ukończyły 18 lat.
Religie
Zobacz też
- Slovenia.si Informator o Słowenii (ang.).
- Strona rządu Słowenii (ang.)
- Informacje turystyczne o Słowenii (ang.)
- visitslovenia.pl - informacje dla turystów (pol.)
- Honorowy Konsulat Republiki Słowenii w Mysłowicach (pol.)
- System Polityczny Słowenii
- Dwujęzyczny portal informacyjny o Słowenii
Główne rzeki to Sawa i Drawa wpadające do Dunaju, Socza na zachodzie, Mura na północnym wschodzie, Krka na południowym wschodzie oraz Kupa, stanowiąca na pewnym odcinku granicę z Chorwacją. Największe jeziora to: okresowe Jezioro Cerknickie oraz górskie Bohinj i Bled.
Demografia
Na podstawie spisu ludności z 2002 roku.
Język używany w domu (można było wskazać dwa)
Słowenia
Hymn: Zdravljica(Toast) Język urzędowy słoweński Stolica Lublana Ustrój polityczny republika Głowa państwa prezydent Danilo Türk Szef rządu premier Janez Janša Powierzchnia
• całkowita
• wody śródlądowe 150. na świecie
20 273 km²
0,6% Liczba ludności (2008)
• całkowita
• gęstość zaludnienia 144. na świecie
2 055 496▲
99 osób/km² PKB (2008)
• całkowite
• na osobę
46,1 mld USD▲
24 020 USD▲ Jednostka monetarna 1 euro = 100 eurocentów (EUR, €) (EUR) Niepodległość od Jugosławii
25 czerwca 1991 Religia dominująca rzymski katolicyzm Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC +2 – lato Kod ISO 3166 SI Domena internetowa .si Kod samochodowy SLO Kod samolotowy S5 Kod telefoniczny +386
Słowenia, Republika Słowenii (słoweń. Slovenija, Republika Slovenija) – państwo położone w Europie Środkowej, posiadające dostęp do Morza Adriatyckiego. Słowenia należy do NATO od 29 marca 2004, jest też członkiem UE od 1 maja 2004 roku.
Kultura
Słowenia pod względem kulturowym związana była z krajami Europy Środkowej, głównie Austrią i północnymi Włochami, częściowo również z Węgrami. Wpływ południowosłowiańskich krajów bałkańskich, z którymi Słowenia połączona była wspólnym państwem przez siedemdziesiąt lat XX wieku, zaznaczył się w mniejszym stopniu.
Sport
W Słowenii znajduje się jedna z największych na świecie skoczni narciarskich – Letalnica, która leży w dolinie Planica. Skocznia ta od 1979 roku regularnie gości zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich.
Język ojczysty
- słoweński – 95,6%
- serbsko-chorwacki – 4,3%
- węgierski – 0,4%
- włoski – 0,3%
nieznany – 2,7%
Zabytki z Freising, najstarsze słowiańskie manuskrypty zapisane alfabetem łacińskim, które dotrwały do dzisiejszych czasów, zostały napisane około roku 1000. W XIV wieku większość słoweńskich ziem została włączona do państw rządzonych przez Habsburgów – później przekształconych w Monarchię Austro-Węgierską, w której Słoweńcy stanowili większość w takich prowincjach jak Kraina, Gorycja i Gradiska, a także znaczny odsetek ludności w Styrii, Karyntii i Istrii.
W 1848 podczas Wiosny Ludów powstał program "zjednoczonej Słowenii" .
Długość wybrzeża:
inne odpowiedzi – 3,1%
odmowa odpowiedzi – 2,5%
nieznana – 6,4%
Siły zbrojne
Słoweńskie siły zbrojne składają się z trzech rodzajów wojsk:
Od 1 stycznia 2007 r. walutą krajową Słowenii jest euro, wprowadzone w miejsce obowiązującego w latach 1991-2006 tolara (kod SIT).